Chọc ối có nguy hiểm không?

Chọc ối là một phương pháp chẩn đoán trước sinh xâm lấn, được thực hiện trong khoảng từ tuần 16 – 22 của thai kỳ. Quá trình chọc ối được bác sĩ chuyên khoa thực hiện trong khoảng 30 phút sau khi khám tổng quát tình trạng sức khỏe của mẹ bầu. Thực hiện chọc ối có thể cung cấp cho mẹ bầu thông tin về tình trạng sức khỏe của thai nhi chính xác đến 99,99%.

Tại sao phải thực hiện chọc ối?

Hiện nay, có nhiều phương pháp sàng lọc trước sinh giúp mẹ bầu nắm được tình trạng phát triển của con như siêu âm, Double test, Triple test. Tuy nhiên những kết luận sàng lọc của các phương pháp này chưa chỉ ra được chính xác tình trạng sức khỏe của thai nhi, mà chỉ kết luận: có nguy cơ cao hay nguy cơ thấp bị Down, Edwards, Patau… Các phương pháp này còn mang tỷ lệ dương tính giả cao, bởi vậy, khi có kết quả sàng lọc con có nguy cơ cao, bác sĩ sẽ tư vấn mẹ bầu thực hiện chọc ối để có kết quả chính xác hơn.

chọc ối có nguy hiểm không

Double test, Triple test kết luận thai nhi có nguy cơ cao hay thấp mắc: Down, Edwards… và có tỷ lệ dương tính giả cao, bác sĩ sẽ chỉ định Chọc ối để kiếm tra chính xác hơn

Chọc ối được thực hiện như thế nào?

  • Khám tổng quát: Trước khi tiến hành chọc ối, mẹ bầu được bác sĩ khám sức khỏe tổng quát như huyết áp, nhịp tim, nhận định tình trạng sức khỏe của cả mẹ và bé. Siêu âm xác định vị trí thai nhi để quá trình chọc ối diễn ra thuận lợi, tránh để kim chạm vào bé gây tổn thương.
  • Khử trùng da bụng: Mẹ bầu nằm ngửa, bác sĩ chuyên khoa khử trùng da bụng mẹ bầu tại vị trí thu mẫu tránh nhiễm khuẩn và tránh vi khuẩn theo đường kim tiêm xâm nhập vào bào thai.
  • Chọc ối: Bác sĩ chuyên khoa sử dụng một kim mảnh, rỗng xuyên qua thành bụng vào tử cung của mẹ bầu, dưới sự trợ giúp của máy siêu âm giúp cho kim đi vào bên trong không chạm vào bé. Dịch ối được hút ra ống tiêm khoảng 10 – 15ml (khoảng ~ 14g nước ối). Lượng nước ối bị lấy đi sẽ được bù lại một cách tự nhiên.

Chọc ối có nguy hiểm không

Chọc ối cho kết quả xét nghiệm chính xác cao, tuy nhiên phương pháp này có thể khiến cho mẹ bầu gặp phải những rủi ro không mong muốn như:

  • Sảy thai: Nguy cơ sảy thai cao hơn nếu thực hiện chọc ối cho các mẹ bầu mang thai dưới 15 tuần với tỷ lệ khoảng 1:600
  • Rỉ ối: Rỉ ối có thể dẫn tới cạn nước ối gây nguy hiểm cho thai nhi.
  • Nhiễm trùng ối: Nếu quá trình chọc ối không được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn cao, các dụng cụ y tế được đảm bảo vô trùng có khả năng mang theo vi khuẩn vào trong môi trường sống của thai nhi.
  • Chuột rút: Nhiều mẹ bầu gặp phải tình trạng này ngay sau khi tiến hành chọc ối.
  • Kim đâm vào bé: Khi bác sĩ đưa kim thu mẫu nước ối vào tử cung của người mẹ, bé có thể di chuyển và chạm vào đầu kim gây chấn thương, tuy nhiên tỷ lệ xảy ra trường hợp này rất hiếm gặp.

chọc ối có đau không

Biểu hiện thường gặp của mẹ bầu sau khi chọc ối

  • Trong quá trình chọc ối, mẹ bầu có thể cảm thấy đau rút, nhói, hồi hộp.
  • Một số mẹ bầu bị ra huyết ngay sau khi chọc ối xong.
  • Một vài mẹ bầu gặp phải tình trạng co thắt tử cung, đau bụng,…
  • Sau chọc ối mẹ bầu có thể bị chuột rút, sốt,…
  • Truyền nhiễm bệnh từ mẹ sang con
  • Nhiễm trùng tử cung
  • Nhạy cảm Rh dẫn đến các biến chứng: Trẻ bị thiếu máu, vàng da,…
  • Chấn thương do kim thu dịch ối.

Nên làm gì sau khi chọc ối?

  • Để hạn chế những nguy cơ rủi ro sau khi chọc ối, mẹ bầu thường được bác sĩ chỉ định uống thuốc tránh co bóp tử cung.
  • Mẹ bầu không nên quá lo lắng, sợ hãi sau khi chọc ối, tâm lý của mẹ bầu ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của thai nhi.
  • Không tự ý sử dụng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ.
  • Nghỉ ngơi, hoạt động nhẹ nhàng, tránh quan hệ tình dục sau khi chọc ối từ 2 – 3 ngày.
  • Theo dõi tình trạng sức khỏe, dù là những biểu hiện bất thường nhỏ nhất như chuột rút nhiều, ra huyết, rò rỉ nước ối… mẹ bầu cũng cần thông báo với bác sĩ để xác định tình trạng và có biện pháp điều trị kịp thời.

Kỹ thuật chọc ối là một phương pháp cho kết quả chính xác nhưng lại tiềm ẩn những rủi ro không mong muốn, bởi vậy trước khi quyết định chọc ối mẹ bầu nên cân nhắc kỹ, tìm hiểu tất cả những biện pháp chăm sóc sức khỏe cả trước và sau khi chọc ối, lựa chọn phương pháp sàng lọc thay thế chọc ối cho kết quả chính xác  cao.

Đặc biệt mẹ bầu nên tìm hiểu về phương pháp sàng lọc NIPT – illumina, phân tích ADN tự do của thai nhi có trong máu mẹ để sàng lọc những hội chứng di truyền thường gặp. Xét nghiệm này có thể thực hiện từ tuần thai thứ 10 bằng cách lấy 7-10ml máu người mẹ nên an toàn cho cả mẹ và bé. Kết quả NITP-illumina chính xác đến 99.9%. Đây là phương pháp được các mẹ bầu tại Mỹ và Châu Âu sử dụng từ lâu. Các mẹ bầu Việt Nam vài năm gần đây cũng đã có hàng ngàn người lựa chọn thực hiện để kiểm tra sức khỏe thai nhi.